بررسی و راهنمای کامل ترموستات دیجیتال Elitech STC-100A

**ترموستات دیجیتال Elitech STC-100A** یک کنترل‌کننده دمای تک مرحله‌ای (Single Stage) با کارایی بالا و دقت قابل اعتماد است. این کنترلر دما که یکی از پرفروش‌ترین مدل‌ها در صنعت تبرید و تهویه محسوب می‌شود، قابلیت کنترل دما در بازه **۵۰- تا ۹۹+ درجه سانتی‌گراد** را دارد و به کاربر اجازه می‌دهد تا به سادگی بین حالت سرمایش و گرمایش سوئیچ کند. STC-100A ابزاری ایده‌آل برای نمایش، اندازه‌گیری و کنترل دقیق دما در محیط‌های حساس می‌باشد.

مشخصات فنی کامل (Technical Specifications)

مدل	STC-100A (Elitech)
نوع کنترلر	دیجیتال، تک مرحله‌ای (تک رله خروجی)
بازه اندازه‌گیری دما	۵۰- تا ۹۹+ درجه سانتی‌گراد
دقت اندازه‌گیری	$\pm ۱^\circ C$ (در محدوده ۵۰- تا ۷۰+ درجه)
ولتاژ کاری (ورودی)	۲۲۰ ولت AC (استاندارد)
ظرفیت رله خروجی	۱۰ آمپر (A) / ۲۲۰ ولت AC (برای بارهای سنگین نیاز به کنتاکتور دارد)
نوع سنسور	NTC (Thermal Resistor)
طول کابل سنسور	معمولاً ۱ متر

ویژگی‌ها

**دقت بالا:** توانایی نمایش دما با دقت ۰.۱ درجه سانتی‌گراد.
**کنترل دیفرانسیل (Hysteresis):** قابلیت تنظیم اختلاف دمای روشن و خاموش شدن برای جلوگیری از کارکرد مکرر (چک‌پوینت).
**حفاظت تأخیر کمپرسور:** قابلیت تنظیم تأخیر زمانی (Delay time) برای روشن شدن کمپرسور (پارامتر F3).
**کالیبراسیون دما:** قابلیت تصحیح خطا در اندازه‌گیری سنسور (پارامتر F4).
**نمایش آلارم خطا:** در صورت خرابی سنسور، نمایشگر پیغام خطا می‌دهد (EE).

کاربردها و دستگاه‌های سازگار

این کنترلر دیجیتال به دلیل دقت و قابلیت تنظیم بالا، در موارد زیر کاربرد فراوان دارد:

**یخچال‌ها و فریزرهای فروشگاهی:** کنترل دمای یخچال‌های ویترینی و آبسردکن‌ها.
**آکواریوم و تراریوم:** کنترل دقیق دمای آب یا محیط‌های بسته.
**دستگاه‌های جوجه‌کشی (Incubators):** کنترل حساس دما جهت افزایش راندمان جوجه‌دهی.
**سیستم‌های تهویه و HVAC:** کنترل شیرهای برقی یا هیترهای کوچک در تاسیسات ساختمانی.

انواع مدل‌ها و محصولات مشابه

مدل STC-100A بخشی از خانواده کنترلرهای دما است و مدل‌های دیگری با قابلیت‌های بیشتر یا ساختار مشابه وجود دارند:

**STC-1000/STC-3000:** مدل‌های دارای دو رله خروجی (یک رله برای سرمایش و یک رله برای گرمایش).
**Inkbird ITC-1000:** مدل‌های مشابهی که توسط برندهای رقیب با عملکرد و تنظیمات تقریباً یکسان تولید می‌شوند.
**کنترلر دمای XH-W3001:** مدل‌های ساده‌تر، ارزان‌تر و بدون قابلیت نصب پنلی (روکار).
**ترموستات‌های مکانیکی (مانند Prodigy F2000):** نسل قدیمی‌تر که دقت پایین‌تر و محدوده تنظیم کمتری دارند.

محاسن (مزایا)

دقت اندازه‌گیری بسیار بالاتر نسبت به مدل‌های مکانیکی.
نمایش لحظه‌ای دمای محیط بر روی نمایشگر دیجیتال.
قابلیت برنامه‌ریزی و تنظیمات پیشرفته (مانند تأخیر کمپرسور).
سوئیچینگ آسان بین حالت‌های Heating (گرمایش) و Cooling (سرمایش) از طریق پارامتر F1.

معایب

حساسیت بالا به نوسانات برق و نیاز به محافظت در برابر ولتاژهای ناپایدار.
عمر مفید محدودتر رله خروجی در صورت اتصال بارهای با آمپر بالا (بیش از ۱۰ آمپر).
پیچیدگی نسبی در مراحل سیم‌کشی و تنظیم پارامترهای اولیه برای افراد مبتدی.

روش‌های تست و چک‌لیست تست

**تست ورودی برق:** با مولتی‌متر ولتاژ ورودی (پایه‌های ۱ و ۲) را اندازه‌گیری کنید (باید ۲۲۰ ولت باشد).
**تست سلامت سنسور:** سنسور NTC را از دستگاه جدا کرده و مقاومت آن را در دمای ۲۰ درجه سانتی‌گراد اندازه‌گیری کنید (باید نزدیک به ۱۰ کیلو اُهم باشد).
**تست عملکرد رله:** دما را طوری تنظیم کنید که رله فعال شود و با مولتی‌متر حالت بیزر، اتصال خروجی (پایه‌های ۵ و ۶ یا ۷ و ۸) را در حالت فعال و غیرفعال تست کنید.

روش عیب‌یابی + دلایل + راه‌حل‌ها

نشانه خطا	دلایل اصلی	راه‌حل
نمایشگر پیغام "EE" یا "LL" می‌دهد.	خطای سنسور (Sensor Error) یا قطع بودن کابل سنسور.	سنسور را تعویض کنید و یا اتصالات آن به پایه‌های ۳ و ۴ را بررسی نمایید.
نمایشگر پیغام "HH" می‌دهد.	دمای اندازه‌گیری شده از حد نهایی (۹۹ درجه) بالاتر است.	سنسور را از محل گرم دور کنید و مطمئن شوید دمای محیط کنترلر مناسب است.
دستگاه روشن می‌شود اما رله خروجی کار نمی‌کند.	تنظیم نامناسب دیفرانسیل (F2)، تأخیر زمانی (F3) فعال است یا رله سوخته است.	F2 و F3 را بررسی کنید. در صورت نیاز، رله را تست و تعویض کنید.

نحوه تعویض گام‌به‌گام

**هشدار ایمنی:** قبل از هر کاری، برق دستگاه را کاملاً قطع کنید.

**خارج کردن از پنل:** قلاب‌های نارنجی رنگ کناری کنترلر را آزاد کرده و کنترلر را از جلو از داخل پنل خارج کنید.
**عکس‌برداری از سیم‌کشی:** قبل از جدا کردن سیم‌ها، حتماً از اتصالات پایه‌ها (۱ تا ۸) عکس واضح بگیرید.
**جدا کردن و انتقال سیم‌ها:** سیم‌ها را یکی یکی از دستگاه قدیمی جدا کرده و به همان پایه‌های متناظر در STC-100A جدید متصل کنید. (پایه‌های ۱ و ۲ برق ورودی، ۳ و ۴ سنسور، ۵ تا ۸ خروجی رله).
**نصب مجدد:** کنترلر جدید را در جای خود قرار داده و قلاب‌های نگه‌دارنده را محکم کنید.

خرابی‌های رایج و نشانه‌ها

**سوختن رله خروجی:** اغلب به دلیل اتصال مستقیم بار کمپرسور با آمپر بالا (بیش از ۱۰ آمپر) رخ می‌دهد. نشانه آن، کار نکردن خروجی حتی با فعال شدن فرمان است.
**از دست رفتن کالیبراسیون:** به دلیل نوسانات شدید برق، تنظیمات دمایی به هم می‌ریزد.
**خرابی سنسور:** شایع‌ترین خرابی که با پیغام‌های EE یا LL روی نمایشگر مشخص می‌شود.

نکات نگهداری و افزایش طول عمر

برای بارهای بیش از ۱۰ آمپر (مانند کمپرسورهای قوی)، حتماً از **کنتاکتور** استفاده کنید.
کنترلر را دور از رطوبت شدید و گرد و غبار نصب کنید.
سنسور را در محلی نصب کنید که واقعاً نماینده دمای محیط باشد و از جریان مستقیم باد اواپراتور دور بماند.
کابل سنسور را از سیم‌های برق قوی (۲۲۰ ولت) دور نگه دارید تا نویز الکتریکی بر دقت آن تأثیر نگذارد.

سوالات متداول (FAQ) — برنامه‌ریزی

۱. نحوه ورود به منوی تنظیمات (F1 تا F4) چگونه است؟

کلید **SET** را به مدت ۳ ثانیه نگه دارید تا وارد منوی تنظیمات شوید.

۲. تنظیم پارامتر F1 (حالت کاری) برای یخچال باید روی چند باشد؟

F1 باید روی **C** (Cooling - سرمایش) تنظیم شود. برای گرمایش باید روی H تنظیم شود.

۳. دیفرانسیل (Differential) یا پارامتر F2 چه کاربردی دارد؟

F2 میزان اختلاف دمایی است که دستگاه پس از خاموش شدن مجدداً روشن می‌شود. (مثلاً اگر دما ۵ باشد و F2 روی ۲ تنظیم شود، در ۷ روشن می‌شود).

۴. F3 (Delay Time) چه معنایی دارد و چرا مهم است؟

این پارامتر زمان تأخیر را قبل از روشن شدن کمپرسور تنظیم می‌کند (معمولاً ۳ تا ۵ دقیقه). این تأخیر برای جلوگیری از آسیب دیدن کمپرسور در اثر خاموش و روشن شدن سریع ضروری است.

۵. پارامتر F4 (Calibration) چه کاری انجام می‌دهد؟

F4 برای کالیبره کردن سنسور و تصحیح خطای احتمالی بین سنسور و دماسنج مرجع استفاده می‌شود.

۶. آیا می‌توانم همزمان سیستم گرمایشی و سرمایشی را به آن وصل کنم؟

خیر، STC-100A فقط یک خروجی رله دارد و تنها می‌تواند یک دستگاه (یا هیتر یا کمپرسور) را کنترل کند.

۷. طول کابل سنسور را می‌توان افزایش داد؟

بله، می‌توان کابل سنسور NTC را تا حدود ۳۰ متر افزایش داد، اما باید از کابل‌های با کیفیت و محافظت شده در برابر نویز استفاده شود.

۸. تنظیم دمای ایده‌آل برای یخچال‌های معمولی روی چند است؟

معمولاً نقطه تنظیم (Set Point) برای یخچال‌های معمولی روی **۳ تا ۵ درجه سانتی‌گراد** و دیفرانسیل روی ۲ تا ۳ تنظیم می‌شود.

۹. اگر نمایشگر چشمک بزند، مشکل چیست؟

چشمک زدن نمایشگر معمولاً نشان‌دهنده رسیدن دمای محیط به دمای تنظیم شده است.

۱۰. آیا STC-100A قابلیت دیفراست اتوماتیک دارد؟

خیر، این مدل فاقد قابلیت برنامه‌ریزی برای دیفراست (برفک‌زدایی) اتوماتیک است و این کار باید توسط تایمر یا کنترلر دیگری انجام شود.

جدول مقایسه با ترموستات مکانیکی (مانند Prodigy F2000)

ویژگی	Elitech STC-100A (دیجیتال)	ترموستات مکانیکی F2000
دقت کنترل	بالا (تا ۰.۱ درجه)	متوسط (۲ تا ۳ درجه خطا)
قابلیت نمایش دما	دارد (نمایش لحظه‌ای)	ندارد (فقط ولوم)
قابلیت تأخیر (Delay)	دارد (قابل تنظیم)	ندارد
منبع تغذیه	نیاز به برق ۲۲۰ ولت دارد	سوییچ مکانیکی (نیاز به برق ندارد)
پیچیدگی تنظیمات	بالا (نیاز به تنظیم ۴ پارامتر)	بسیار آسان (فقط یک ولوم)

نکات مهم هنگام خرید

هنگام تهیه ترموستات STC-100A به موارد زیر دقت کنید:

**بررسی رله:** اگر قرار است کمپرسور یا هیتر با آمپر بالا را کنترل کنید، حتماً یک **کنتاکتور** ۱۰ آمپر یا بالاتر را نیز تهیه کنید.
**نوع سنسور:** مطمئن شوید سنسور همراه دستگاه از نوع NTC و متناسب با دستگاه شما باشد.
**اصالت کالا:** به کیفیت چاپ و رنگ روی نمایشگر و وجود لوگوی Elitech بر روی بدنه کنترلر توجه کنید.
**بازبینی سیم‌کشی:** قبل از اتصال نهایی، نقشه سیم‌کشی روی بدنه دستگاه را با نقشه خود مطابقت دهید.

منابع و مراجع

دفترچه راهنمای فنی و نقشه سیم‌کشی Elitech STC-100A
راهنماهای برنامه‌ریزی تخصصی کنترلرهای سری STC
انجمن‌های تخصصی صنعت تبرید و تهویه مطبوع (HVAC/R Forums)